Aardaia ontgrendelt het potentieel van de Aardaker voor duurzame eiwitproductie
Op een zonnige middag in Wageningen loopt Pádraic Flood, medeoprichter van Aardaia, door de Nergena-kassen op Wageningen Campus om zijn meest recente kruisingen van aardakerplanten (Lathyrus tuberosus) te bekijken en om met zijn team te bespreken wat de resultaten van hun verschillende projecten zijn en wat mogelijke vervolgstappen kunnen zijn. Aardaia is een start-up op Wageningen Campus met als centraal idee het vinden van planten met gunstige eigenschappen en deze tot gewassen te maken; dat is precies wat ze doen met aardaker. Maar waarom zou je dit willen?
Het idee
De aardaker helpt het stikstofprobleem op te lossen en ondersteunt tegelijkertijd de eiwittransitie. Stikstof is een probleem omdat “we in sommige opzichten niet genoeg hebben en in andere opzichten te veel”, zegt Pádraic, en “onze huidige stikstofbindende gewassen, erwten, sojabonen, alle zaadgewassen, hebben een beperkte opbrengst”. Bovendien is eiwit de meest milieubelastende en economisch duurste macronutriënt om te produceren. De aardaker is een veelbelovende plant die kan bijdragen aan oplossingen voor beide problemen. De aardaker heeft het opbrengstpotentieel van een knol en het eiwitpotentieel van een peulvrucht en het mooie is dat hij inheems is in Nederland. Aardaia maakt van de aardaker een efficiënt geteeld gewas door middel van slimme veredeling, genomica, machine learning en agronomische principes.
Hoe is het begonnen?
De focus op de aardaker is ontstaan uit het werk, de experimenten en de passie van Pádraic. Na het behalen van zijn doctoraat over de aenetica van fotosynthese bij WUR ging Pádraic vijf jaar lang in Duitsland werken bij het Max Planck Instituut, waar hij onderzocht hoe planten zich aanpassen aan extreme omgevingen. “Ik mocht de hele wereld over om planten te verzamelen, bergen in Afrika en vulkanen in de Atlantische Oceaan beklimmen.” In mei 2020 keerde Pádraic terug naar WUR, waar hij een functie kreeg bij de afdeling Plant Breeding, wat samenviel met de COVID pandemie. Zijn plannen om subsidieaanvragen te schrijven en zijn eigen laboratorium te starten, veranderden al snel in thuisblijven en tijd hebben om na te denken. Pádraic herinnert zich dat hij thuis dacht: “Als we zelfs bij een acute crisis geen gezamenlijke aanpak weten te vinden, wat zegt dat dan over onze kansen bij een chronische crisis zoals klimaatverandering en het verlies van ecosystemen? Voor mij was dat het moment waarop ik besefte dat ik zelf proactiever moest handelen.”
Thuis zaaide Pádraic aardakerzaadjes toen hij werd geworven voor een agtech-scale-up in verticale landbouw, waar hij kennismaakte met de wereld van het durfkapitaal: “Ik ontdekte dat er een hele wereld was: je krijgt financiering voor echt coole wetenschap, je output hoeft geen paper te zijn, maar moet eigenlijk een product zijn”. Vanaf dat moment voelde Pádraic zich weer aangetrokken tot zijn werk met aardaker en besloot hij er volledig voor te gaan. ‘Ik werkte er in mijn tuin voortdurend aan, kweekte planten en verzamelde kiemplasma, terwijl mijn vertrouwen toenam dat deze aanpak daadwerkelijk het beoogde effect kon hebben.’
Toetreding tot het Wageningen Campus Ecosysteem
Begin 2025 trad Aardaia toe tot de Wageningen Campus community, wat een logische stap was omdat hun missie volledig aansluit bij waar Wageningen voor staat. Pádraic kwam in contact met hun eerste investeerders in Berlijn, Food Labs genaamd, en in maart 2025 ging Pádraic een samenwerking aan met medeoprichter Mike Henske. Samen namen ze deel aan het Start Life Accelerator-programma. In april 2025 hadden ze voldoende steun van investeerders om een team vol WUR-talent aan te nemen. Aardaia ziet de talentenpool als een van de grootste voordelen van deelname aan het Wageningen Campus Ecosysteem. Aardaia heeft ook geprofiteerd van de samenwerking met stagiaires van WUR en is van plan om in de toekomst meer studenten te betrekken via een Academic Consulting Team. Als Campus bewoner profiteren ze van een gereduceerd huurtarief voor hun kantoorruimte in Plus Ultra II. Pádraic legt uit: “Het is erg fijn om in een gebouw als dit te zitten, er is hier een ecosysteem waar we graag deel van uit maken, het is erg waardevol”.
Bovendien heeft Pádraic dankzij de contacten die hij tijdens zijn promotie heeft opgebouwd, WUR-onderzoekers geholpen bij het opzetten van een consortium voor een NWA-subsidie (Nationale Watenschaap Agenda) van 7 miljoen euro voor het Reap2Sow-programma, dat zich richt op drie gewassen: aardaker, quinoa en lupine. “De kennis die ik tijdens mijn promotie en daarna tijdens mijn postdoc heb opgedaan, is natuurlijk kennis die ik dagelijks gebruik”, zegt Pádraic.
Vooruitblik
Momenteel verkoopt Aardiea knollen aan een Michelinsterrenrestaurant in Nijmegen, genaamd De Nieuwe Winkel. Ze werken ook samen met veel boeren aan de ontwikkeling van een geoptimaliseerde aardakerproductie. De visie is om variëteiten te kweken waarmee boeren effectieve opbrengsten van aardaker kunnen telen en deze aan supermarkten en markten kunnen verkopen, net zoals ze dat met elk ander gewas zouden doen. Net als bij andere peulvruchten kunnen boeren aardaker gebruiken om stikstof in hun bodem vast te leggen en tegelijkertijd een veelzijdiger, eiwitrijk gewas voor de markt te produceren. Door aardaker aan boeren en de markt aan te bieden, krijgen consumenten een clean label, volledig natuurlijke eiwitbron die een fractie van de impact heeft van andere vlees- of plantaardige vleesbronnen.
Foto's
